Pracownicy podlegający ochronie przed wypowiedzeniem umowy o pracę..

Ochronę pracownika przed wypowiedzeniem umowy o pracę regulują przepisy Kodeksu pracy, a także tzw. przepisy okołokodeksowe..

Usprawiedliwiona nieobecność w pracy

Pracodawca nie może wypowiedzieć pracownikowi umowy o pracę w czasie jego urlopu, a także w czasie jego innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy, jeżeli okres, który uprawnia do rozwiązania umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia nie upłynął. (art. 41 Kp).

Nie dotyczy to pracowników, którzy zatrudnieni są u pracodawcy w razie jego upadłości lub likwidacji.

Pojęcie urlop oznacza każdy jego rodzaj : urlop wypoczynkowy, wychowawczy, bezpłatny czy okolicznościowy . Usprawiedliwiona nieobecność, to najczęściej zwolnienie lekarskie, ale wyżej wymieniony przepis obejmuje też tymczasowe aresztowanie czy inne okresy zwolnień od pracy, które przewidział w swoim rozporządzeniu Minister Pracy i Polityki Społecznej z 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy (DzU nr 60, poz. 281).

Pracownik w wieku przedemerytalnym

Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, który ma nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli jego okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku (art. 39 Kp) . Ochrona ta nie dotyczy pracownika z prawem do reny z tytułu całkowitej niezdolności do pracy..

Pracownica w ciąży i okres macierzyństwa

Pracodawca nie prawa wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę z pracownicą w ciąży, a także w okresie urlopu macierzyńskiego pracownicy. Może tak postąpić w wypadku, gdy zachodzą przyczyny, które uzasadnią rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z jej winy , a zakładowa organizacja związkowa, która reprezentuje pracownicę wyrazi zgodę na rozwiązanie umowy..

Ochrona nie dotyczy pracownicy, którą zatrudniono na okres próbny nieprzekraczający jednego miesiąca. Umowa o pracę zawarta na czas określony lub na czas wykonywania określonej pracy albo na okres próbny, który przekracza jeden miesiąc, a uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, przedłużana jest do dnia porodu. Nie dotyczy to pracownic zatrudnionych na czas zastępstwa nieobecnego pracownika..

Pracodawca może rozwiązać umowę o pracę z ciężarną pracownicą lub z pracownicą na urlopie macierzyńskim w razie upadłości lub likwidacji zakładu pracy. Uzgadnia wtedy z zakładową organizacją związkową termin rozwiązania umowy i jeżeli w uzgodnionym terminie nie może zapewnić pracownicy innego zatrudnienia, nabywa ona prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Przepis te mają także zastosowanie do ojca wychowującego dziecko w okresie korzystania z urlopu macierzyńskiego ..

Urlop wychowawczy

Pracodawca nie ma prawa wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie od dnia złożenia wniosku o udzielenie urlopu wychowawczego do dnia jego zakończenia. Pracodawca w tym okresie może rozwiązać umowę o pracę jedynie bez zachowania okresu wypowiedzenia lub w razie upadłości lub likwidacji zakładu pracy.

Przy zwolnieniach grupowych lub indywidualnych z przyczyn niedotyczących pracownika, ochrona przed rozwiązaniem umowy o pracę ulega w niektórych przypadkach daleko idącym ograniczeniom.

Nie stosuje się wtedy przepisów odrębnych, które dotyczą szczególnej ochrony pracowników prze wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę ( m.in ochrona pracownika w czasie urlopu wychowawczego)..

Czy pracodawca może zwolnić pracownika na urlopie wypoczynkowym ?

Pracownik, który przebywa na urlopie wypoczynkowym nie musi się martwić o to, że zostanie zwolniony z pracy.

Jego nieobecność w pracy jest usprawiedliwiona, a urlop wypoczynkowy to podstawowe uprawnienie pracownika.

Pracodawca nie może też wypowiedzieć pracownikowi umowy o pracę, gdy ten skorzysta z tzw. urlopu na żądanie. Pracownik, który zatrudniony jest na etacie ma prawo do 4 płatnych dni urlopu na żądanie (które są wliczane do urlopu wypoczynkowego) w roku kalendarzowym.

Pracownik musi jednak pamiętać, żeby powiadomić o tym pracodawcę najpóźniej na początku pierwszego dnia swojej nieobecności w pracy.

Pracodawca nie ma też prawa wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, który przebywa na urlopie bezpłatnym. A gdy pracownik wróci z urlopu bezpłatnego, pracodawca nie może odmówić mu zatrudnienia. Ale gdy pracownik nie stawi się po urlopie bezpłatnym w pracy bez usprawiedliwienia przyczyny, to pracodawca może zastosować wobec niego nawet zwolnienie dyscyplinarne i zwolnic go z pracy z dnia na dzień ( bez okresu wypowiedzenia).

Koledzy zawsze wybierają sobie dogodny termin urlopu, a Ty zawsze masz narzucony z góry i nawet nie wiesz czy masz prawo to zmienić?

Jak obliczyć urlop wypoczynkowy, który należy Ci się, gdy zmieniasz pracodawcę ?

Gdy pracownik zmienia pracodawcę, a nie przepracował u niego całego roku kalendarzowego, urlop wypoczynkowy zostanie mu naliczony proporcjonalnie do okresu pracy.

Urlop o dotychczasowego pracodawcy

Pracownik u swojego dotychczasowego pracodawcy ma prawo wykorzystać urlop wypoczynkowy, tylko za czas, kiedy u niego pracował.

Obliczając urlop wypoczynkowy dzielimy liczbę dni urlopu, który nam przysługuje (20-26 dni). przez 12 miesięcy, a wynik, który uzyskamy mnożymy przez liczbę dni przepracowanych u dotychczasowo pracodawcy . Np. jeżeli masz prawo do 20 dni urlopu wypoczynkowego, a odchodzisz z pracy z końcem czerwca , więc : 20 dzielimy przez 12 i mnożymy przez 6 , co daje 10 dni urlopu wypoczynkowego. Masz zatem do wykorzystania 10 dni urlopu wypoczynkowego, który wykorzystujesz w okresie wypowiedzenia.

Jeżeli z jakiś powodów pracownik nie będzie mógł wykorzystać urlopu, otrzyma za niego ekwiwalent pieniężny.

U nowego pracodawcy do wykorzystania będzie urlop za miesiące przepracowane u niego w danym roku kalendarzowym. w tym przypadku będzie to również 10 dni.

Urlop, gdy już zmieniono pracodawcę

Obliczamy wymiar urlopu wypoczynkowego

Pracownik może skorzystać z urlopu wypoczynkowego w wymiarze :

• maksymalnie 20 dni, jeżeli pracuje krócej niż 10 lat

• maksymalnie 26 dni, jeżeli pracuje co najmniej 10 lat

U nowego pracodawcy, pracownikowi przysługuje także urlop w wymiarze proporcjonalnym za przepracowane u niego miesiące w danym roku kalendarzowym ( obliczamy : dni urlopu mnożymy przez 12 miesięcy i wynik dzielimy przez ilość przepracowanych miesięcy ).

Łączny wymiar urlopu wypoczynkowego nie może być niższy, niż wymiar, który wynika z okresu przepracowanego w tym roku u wszystkich pracodawców.

Gdy pracownik w poprzednim zakładzie pracy wykorzystał urlop wypoczynkowy w wymiarze wyższym niż za okres w którym w nim pracował, u kolejnego pracodawcy zostanie mu odpowiednio zaniżony wymiar urlopu.

Tak samo oblicza się urlop wypoczynkowy, gdy pracownik powraca do tego samego pracodawcy w ciągu roku kalendarzowego, po przynajmniej miesięcznym okresie nieobecności, a powodem nieobecności był m.in.

• udzielony mu urlop bezpłatny

• urlop wychowawczy

• kiedy pracownik mężczyzna odbywał zasadnicza służbę wojskową lub jej formę zastępczą, okresowa służbę wojskowa, przeszkolenie wojskowe, ćwiczenia wojskowe

• nieusprawiedliwiona nieobecność w pracy

Urlop pracownika niepełnoetatowego

Pracownik niepełnoetatowy ma prawo do urlopu wypoczynkowego proporcjonalnego do wymiaru czasu swojej pracy.

Urlop obliczamy : Wymiar urlopu wypoczynkowego ( 20 lub 26 dni) mnożymy przez ułamek, który odpowiada części etatu, na jaki pracownik jest zatrudniony ( np. 26×1/2). Otrzymany wynik to liczba dni urlopu wypoczynkowego jaki przysługuje pracownikowi niepełnoetatowemu.

Koledzy zawsze wybierają sobie dogodny termin urlopu, a Ty zawsze masz narzucony z góry i nawet nie wiesz czy masz prawo to zmienić?

Jak usprawiedliwić nieobecność w pracy ?

Pracodawca powinien określić jakie obowiązują w jego zakładzie pracy zasady usprawiedliwiania nieobecności w pracy w regulaminie pracy. Jednak nie wszyscy pracodawcy mają obowiązek tworzenia regulaminu ( nie musi go tworzyć pracodawca, który zatrudnia do 20 pracowników).

W takiej sytuacji stosuje się przepisy rozporządzenia Ministra Pracy w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy.

Na podstawie tych przepisów pracownik, który nie może stawić się w pracy, ma obowiązek niezwłocznie powiadomić swojego pracodawcę, że nie będzie go w pracy i jak długo ta nieobecność będzie trwała( musi to zrobić nie później niż w drugim dniu nieobecności w pracy przed końcem zmiany).

Pracownik może nie dotrzymać terminu powiadomienia tylko, gdy zajdą szczególne okoliczności np. trafił nieprzytomny do szpitala, jest obłożnie chory, a jego bliscy nie mogą o tym powiadomić.

Prawo pracy dopuszcza różne sposoby usprawiedliwienia nieobecności w pracy. Pracownik może to zrobić telefonicznie, faksem, listem poleconym.

Pracownik musi odpowiednio udokumentować przyczyny swojej nieobecności w pracy.

Dowodami będą :

• zaświadczenie lekarskie – zaświadczenie powinno być wystawione na specjalnym druku do ZUS ( jeżeli choruje pracownik lub bliska mu osoba)

• imienne wezwanie – do sądu, prokuratury, na policje lub do sądu grodzkiego pisemne oświadczenie pracownika – że musiał opiekować się dzieckiem (podając przyczyny tej opieki), był w podróży służbowej w nocy i ze względu na czas w jakim ja zakończył, nie mógł odpowiednio odpocząć.

Oświadczenie pracownik dostarcza pracodawcy następnego dnia po dniu jego nieobecności, a zwolnienie lekarskie w ciągu 7 dni od daty jego wystawienia.

Podstawa prawna : Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej ( DzU nr 60/96, poz. 281 ze zm.)i art 167² Kodeksu pracy.

Kompendium na temat prawa pracy i nie tylko …..