Czy pracownik może odmówić pracy w godzinach nadliczbowych?

Kodeks pracy nie wymusza na pracowniku obowiązku pracy w godzinach nadliczbowych, ale zgodnie z art. 100 § 1 Kodeksu pracy, pracownik ma obowiązek stosować się do poleceń pracodawcy, które dotyczą pracy, a nie są one sprzeczne z przepisami prawa, lub umową o pracę, a także z przepisu art. 100 § 2 Kodeksu pracy, który zobowiązuje pracownika do dbania o dobro zakładu pracy w którym pracuje.

Pracownik ma także taki obowiązek, ponieważ wynika to ze stosunku pracy, który charakteryzuje się podporządkowaniem pracowniczym. Podporządkowanie pracownicze, to nie tylko, że pracownik jest do dyspozycji pracodawcy w określonym miejscu i czasie, świadcząc pracę określona w umowie o pracę, ale także że pracodawca może polecić mu pewne obowiązki, które wykraczają poza rozkładowy czas pracy (dyżur, praca w godzinach nadliczbowych).

Obowiązkiem pracownika jest także praca w godzinach nadliczbowych w sytuacji, gdy polecona przez pracodawce praca nie należy do jego normalnych obowiązków. Jeżeli pracownik odmówi pracy w godzinach nadliczbowych, poza sytuacji, kiedy jest to uzasadnione, pracodawca potraktuje to jako naruszenie obowiązków pracowniczych i będzie to dla niego podstawą zastosowania kary porządkowej , a nawet w szczególnych okolicznościach może rozwiązać stosunek pracy.

Odstępstwem od tego jest pracownik, który objęty jest przepisami ograniczającymi dopuszczalność pracy w godzinach nadliczbowych (pracownica w ciąży, pracownik młodociany, pracownik opiekujący się dzieckiem do lat czterech..)

Praca w Irlandii

Jeżeli chcesz pracować w Irlandii to nie potrzebujesz zezwolenia na pobyt, ale jeżeli zamierzasz pozostać dłużej w Irlandii to postaraj się o nie.

Bardzo ważne jest abyś uzyskał numer podatkowy „PPS Number”. Potrzebny jest o m.in. :

• w banku kiedy będziesz otwierał konto

• w urzędzie skarbowym

• urzędzie ubezpieczeń społecznych

Załatwiając te formalności potrzebny będzie Ci paszport i dokument, który potwierdzi Twoje źródło utrzymania.

Pracując w Irlandii masz takie same prawa pracownicze i ochronę prawną , co pracownik irlandzki ..

Czas pracy i urlopy w Irlandii

W Irlandii maksymalnie można pracować 48 godzin w tygodniu. Jeżeli pracujesz przez 4-5 godzin, masz prawo do 15-minutowej przerwy. Jeżeli Twój czas pracy wynosi ponad 6 godzin, przerwa może trwać 30 minut. Długość Twojego urlopu uzależniona jest od ilości przepracowanych godzin. Pracownik w Irlandii mam prawo do to co najmniej 4 tygodni płatnego urlopu w ciągu roku. Prawo to obowiązuje osoby, które przepracowały u tego samego pracodawcy 1365 godzin. Jeżeli pracowałeś krócej, to masz prawo do tygodnia urlopu po przepracowaniu trzech miesięcy.

Jeżeli będziesz miał indywidualny kontrakt, może on przewidywać wydłużenie urlopu.

Minimalne wynagrodzenie za pracę w Irlandii

Pracując w Irlandii i posiadając zezwolenie na pracę, masz gwarantowaną minimalna stawkę, która wynosi 7 euro na godzinę. Ale przeważnie płaca kształtuje się na poziomie 8-10 euro na godzinę. Specjaliści z wyższym wykształceniem otrzymują powyżej 10 euro. Prawo irlandzkie nie reguluje stawek za godziny nadliczbowe, jest to uzależnione od pracodawcy(najczęściej jest to 1,5 stawki godzinowej).

Ważne informacje

• Biuro informacji ds. praw pracowniczych – www.entemp.ie

• Inspekcja pracy w Irlandii – www.hsa.ie

• Sąd ds. Kodeksu Pracy i Stosunków Prawnych – www.labourcourt.i

• Ambasada RP w Dublinie: tel. (0-03531) 2830-855; e-mail: polembas@iol.ie ; www.polishembassy.ie

• Ambasada Irlandii w Warszawie: tel.(22) 849 66 33; e-mail: ambasada@irlandia.pl ; www.irlandia.pl

Jak zdobyć pracę. Język angielski – Praktyczny poradnik dla osób poszukujących pracy w środowisku angielskojęzycznym, znających język angielski na poziomie średnio zaawansowanym.

Prawa pracownika po zmianie umowy o pracę przez pracodawcę

Pracodawcy na wskutek obecnego kryzysu zamiast zwalniać pracowników, proponują przejście na pół etatu lub inną formę zatrudnienia (działalność gospodarcza, umowa zlecenia). Zmiany te powodują, że inaczej jest rozliczany wymiar urlopu wypoczynkowego, ale nie mają wpływu na staż pracy pracownika.

Pracowniki, który pracuje w niepełnym wymiarze czasu pracy ma takie same uprawnienia jak pracownik zatrudniony na pełny etat. Chroniony jest kodeksem pracy.

Urlop wypoczynkowy

Pracownik niepełnoetatowy ma jednak inaczej rozliczany urlop wypoczynkowy.

Podstawowy wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi :

• 20 dni – przy stażu pracy krótszym niż 10 lat

• 26 dni – przy stażu pracy powyżej 10 lat

Pracownik zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy ma prawo do części wymiaru urlopu. proporcjonalnie do zatrudnienia. Gdy pracuje na 1/2 etatu, to ma prawo do urlopu w wymiarze 1/2 z 20 albo 26 dni. Praktyka wykazuje, że ilość tych dni może być większa, zależy to od sposobu organizacji pracy.

Tak więc pracownik zatrudniony na 1/2 etatu lub 3/4 etatu (przy stażu pracy powyżej 10 lat) ma prawo do urlopu w wymiarze :

• praca na 1/2 etatu – 1/2 x 26 dni = 13 dni

• praca na 3/4 etatu – 3/4 x 26 = 19,5 czyli 20 dni, bo na podstawie art. 154&2 kp., pracownikowi pracującemu w niepełnym wymiarze czasu pracy zaokrągla się niepełny dzień urlopu wypoczynkowego w gorę do pełnego dnia.

Jest to wymiar urlopu wypoczynkowego pracownika niepełnoetatowego, który pracuje przez 8 godzin kilka razy w tygodniu.

Jeżeli jednak pracownik zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy, pracuje codziennie przez cały tydzień po 4 godziny – to ma prawo do urlopu wypoczynkowego jak pracownik na pełnym etacie, czyli 20 lub 26 dni.

Staż pracy

Jeżeli pracownik pracuje w niepełnym wymiarze czasu pracy, to nie ma to wpływu na jego staż pracy. Przepracowany 1 rok liczy się tak samo jak w pracy na pełnym etacie.

Pracownik, który przejdzie na umowę zlecenia lub umowę o dzieło lub działalność gospodarczą, to zawiera umowę cywilno-prawną.

W takim wypadku nie ma on uprawnień pracowniczych ( prawo do urlopu wypoczynkowego, chyba, ze zawarto to w umowie), ponieważ nie są tu stosowane przepisy kodeksu pracy, lecz kodeksu cywilnego. Jednak taka praca liczy się do ogólnego stażu pracy.

Jaki wpływ na uprawnienia pracownicze ma staż pracy ?

Staż pracy ma szczególne znaczenie dla niektórych uprawnień pracowniczych.

Im pracownik przepracował więcej lat, tym jego uprawnienia są korzystniejsze. Ma to wpływ na wynagrodzenie za pracę, wymiar urlopu wypoczynkowego, a także zasady przy rozwiązaniu umowy o pracę .

Od długości stażu pracy pracownika uzależnione są tzw.dodatki stażowe ( dodatki do wynagrodzenia za pracę, które uzależnione są od ilości lat pracy pracownika). Jeżeli chodzi o dodatki stażowe, to inaczej wygląda to w sferze budżetowej, a inaczej poza budżetem. Sfera budżetowa ma przewidziane dodatki do wynagrodzenia za pracę za staż pracy, a wypłata dodatku stażowego u pracodawcy prywatnego zależy od jego chęci wypłacenia takiego dodatku ( zapis takiego dodatku w regulaminie wynagradzania).

Typowym uprawnieniem pracownika ze względu na długość jego stażu pracy jest nagroda jubileuszowa. Nagroda jubileuszowa występuje tylko u niektórych pracodawców. W sferze budżetowej jest to obowiązkowe, u pracodawcy prywatnego jeżeli zdecyduje się on wprowadzić ten składnik do regulaminu wynagradzania .

Od stażu pracy uzależniona jest tez długość urlopu wypoczynkowego. Mamy dwa progi 20 i 26 dniowy. Gdy pracownik przepracuje 10 lat przysługuje mu 26 dni urlopu wypoczynkowego ( do tego czasu ma prawo do 20 dni urlopu wypoczynkowego). Do tego okresu wliczany jest też okres ukończonej szkoły.

Jest jeszcze sprawa odprawy pieniężnej dla pracowników zwolnionych w ramach tzw. zwolnień grupowych. Odprawa pieniężna także uzależniona jest o długości stażu pracy u danego pracodawcy.

Dodatek za staż pracy nie jest obowiązkowym składnikiem wynagrodzenia za pracę. Występuje on u pracodawców u których przepisy o wynagrodzeniu za pracę taki element przewidują .

Na czym polega długość okresu wypowiedzenia

Pracodawca ma prawo rozwiązać stosunek pracy za wypowiedzeniem z każdym pracownikiem, którego zatrudnia u siebie na czas nieokreślony, czas określony (gdy stosunek pracy zawarto na okres dłuższy niż 6 miesięcy) i na okres próby.

Pracownika z żaden sposób nie chroni rodzaj zawartego stosunku pracy

Łatwiej zwolnić pracownika, którego pracodawca zatrudnia na krótszy okres, ponieważ jego okres wypowiedzenia jest krótszy.

A więc :

• Okres wypowiedzenia pracownika zatrudnionego na zastępstwo to tylko trzy dni robocze.

• Okres wypowiedzenia pracownika, którego zatrudniono na próbę to :

• - gdy umowę zawarto na dwa tygodnie : 3 dni robocze

• - jeżeli okres próbny jest dłuższy niż dwa tygodnie: tydzień

• - jeżeli okres próbny wynosi 3 miesiące : 2 tygodnie

• okres wypowiedzenia pracownika zatrudnionego na czas określony : okres wypowiedzenia to dwa tygodnie, gdy stosunek pracy został zawarty na dłużej niż sześć miesięcy i pracodawca zapisał w nim, że będzie można rozwiązać stosunek pracy za wypowiedzeniem.

• okres wypowiedzenia pracownika zatrudnionego na czas nieokreślony : okres wypowiedzenia uzależniony jest od tego ile wynosi okres zatrudnienia pracownika i wynosi :

• - gdy, pracownik pracuje krócej niż 6 miesięcy : 2 tygodnie

• - gdy pracownik pracuje co najmniej 6 miesięcy : miesiąc

• - gdy, pracownik pracuje co najmniej 3 lata : 3 miesiące

Gdy okres wypowiedzenia zostanie policzony w tygodniach, to zawsze kończy się w sobotę, a gdy policzy się go w miesiącach, to jego koniec następuje w ostatnim dniu danego miesiąca.

Podczas okresu wypowiedzenia pracownik ma prawo do korzystania z wszelkich praw pracowniczych. Ale jego obowiązkiem jest także wypełniać powierzone mu zadania.

Jeżeli pracownik w trakcie okresu wypowiedzenia zlekceważy polecenia swojego pracodawcy, zostanie to potraktowane jako ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych, a pracodawca będzie miał prawo zmienić zwolnienie za wypowiedzeniem na dyscyplinarne zwolnienie z pracy.

Pracownik z którym rozwiązuje się stosunek pracy za wypowiedzeniem ma prawo do dni wolnych na znalezienie nowej pracy :

• jeżeli jego okres wypowiedzenia nie przekracza miesiąca : 2 dni

• jeżeli jego okres wypowiedzenia wynosi 3 miesiące : 3 dni

Pracownik za dni wolne ma prawo otrzymać wynagrodzenie.

Jeżeli to pracownik wypowiada pracodawcy umowę o pracę,
to nie przysługują mu dni wolne na poszukiwanie pracy .

Gdy umowę o pracę, wypowiada sam pracownik, to nie ma on prawa do dni wolnych na poszukiwanie pracy.

Odwołanie z urlopu bezpłatnego

Pracodawca nie może odwołać pracownika z urlopu bezpłatnego, jeżeli udzielono go na okres dłuższy niż trzy miesiące.

Jeżeli urlop bezpłatny trwa dłużej niż trzy miesiące, pracodawca ma prawo wezwać pracownika do pracy.

Jest to możliwej jednak wtedy jeżeli pracodawca przed udzieleniem urlopu
(dłuższym niż trzy miesiące) ustalił z pracownikiem na piśmie , że z
ważnych przyczyn będzie mógł przerwać ten urlop.

Przepisy prawa pracy nie precyzują jakie mogą być ważne przyczyny odwołania z urlopu bezpłatnego. Muszą to być powody związane z sytuacja w zakładzie pracy .

Gdy pracodawca odwołuje z urlopu pracownika z ważnych przyczyn dotyczących zakładu pracy , pracownik ma obowiązek stawić się w pracy. Jeżeli odmówi pracodawca może to zakwalifikować jako ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych (art 52 k.p) i zwolnic dyscyplinarnie pracownika.

Jeżeli pracownik sam chce wcześniej skończyć urlop bezpłatny musi złożyć
wniosek w tej sprawie do pracodawcy , ponieważ powrót do pracy możliwy jest na podstawie porozumienia stron , a więc potrzebna jest zgoda pracodawcy.