Wynagrodzenie chorobowe pracownika


Zwolnienia lekarskie pracowników

Czas słoty jesienno-zimowej to okres, gdy pracownicy częściej niż zwykle przebywają na zwolnieniach lekarskich. Wiąże się z tym kilka problemów: od obliczenia wynagrodzenia chorobowego aż po możliwość zwolnienia zbyt długo lub zbyt często chorujących podwładnych.

Wynagrodzenie chorobowe

Za czas niezdolności do pracy wskutek choroby trwającej łącznie do 33 dni w roku kalendarzowym pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia finansowanego przez pracodawcę. Od 34. dnia przysługuje mu natomiast zasiłek chorobowy finansowany przez ZUS, a następnie pracownik może otrzymać świadczenie rehabilitacyjne.

Pracownik 50+ krócej pochoruje na Twój koszt

Od 1 lutego 2009 r. skrócono okres wypłaty wynagrodzenia za czas choroby pracowników, którzy ukończyli 50 lat z 33 do 14 dni w roku kalendarzowym. Przepis ten dotyczy jednak tych osób, których niezdolność do pracy przypadła po roku kalendarzowym, w którym ukończyły 50 lat. Oznacza to, że w 2009 r. krótsze wynagrodzenia chorobowe możesz wypłacić tylko tym pracownikom, którzy ukończyli 50 lat do końca 2008 r. Natomiast ci, którzy ukończyli bądź ukończą 50 lat dopiero w 2009 roku – im 14-dniowe wynagrodzenie chorobowe będziesz mógł wypłacić dopiero po 1 stycznia 2010 r.

Wynagrodzenie – nie zawsze od pierwszego dnia choroby

Aby pracownik mógł uzyskać wynagrodzenie za czas choroby, musi mieć 30-dniowy okres wyczekiwania. Dotyczy to pracowników, za których składka chorobowa jest odprowadzana po raz pierwszy lub tych, u których nastąpiła przerwa w okresie ubezpieczenia chorobowego. Do okresu wyczekiwania wlicza się natomiast okres poprzedniego ubezpieczenia chorobowego, jeżeli:

  • przerwa między okresami ubezpieczenia chorobowego nie przekroczyła 30 dni lub
  • została spowodowana urlopem bezpłatnym, wychowawczym lub odbywaniem czynnej służby wojskowej przez żołnierza niezawodowego.

Okres wyczekiwania nie ma zastosowania do:

  • absolwentów szkół lub szkół wyższych, jeśli zostali objęci ubezpieczeniem chorobowym w ciągu 90 dni od ukończenia szkoły lub uzyskania dyplomu ukończenia studiów wyższych,
  • pracowników, którzy mają wcześniejszy co najmniej 10-letni okres obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego,
  • pracowników, których niezdolność do pracy powstała w wyniku wypadku w drodze do pracy lub z pracy,
  • posłów i senatorów, którzy przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od zakończenia kadencji.

Tym pracownikom wynagrodzenie chorobowe wypłacasz od pierwszego dnia niezdolności do pracy.

Limit 33 (14) dni – nowy z początkiem każdego roku

Okres 33 (14) dni ustalasz, sumując poszczególne okresy niezdolności do pracy w roku kalendarzowym, bez względu na przerwy czy też zatrudnienie w różnych zakładach pracy.

Z początkiem każdego roku kalendarzowego pracownik „dostaje” nowe 33 dni, natomiast niewykorzystane – przepadają.

Liczenie 33 dni w różnych sytuacjach

Analogiczne zasady dotyczą obliczania 14-dniowego wynagrodzenia chorobowego.

Podjęcie dodatkowego zatrudnienia w ciągu roku kalendarzowegoDo okresu 33 dni wlicza się okresy wypłaty wynagrodzenia chorobowego przed podjęciem dodatkowego zatrudnienia.Przykład: Pracownik chorował w styczniu i w marcu 2009 r. w sumie 16 dni, za które otrzymał wynagrodzenie chorobowe. We wrześniu podjął dodatkowe zatrudnienie, a w październiku dostał zwolnienie lekarskie na 20 dni. Każdy z pracodawców powinien więc wypłacić wynagrodzenie chorobowe za 17 dni (33 dni –16 dni), a za pozostałe 3 dni pracownik otrzyma już zasiłek chorobowy z ZUS.

Zmiana pracy w ciągu roku kalendarzowego

Zmiana pracy w ciągu roku kalendarzowego nie powoduje, że pracownik uzyskuje nowe 33 dni. Cały czas korzysta z tej samej puli „dni chorobowych”. Informację na temat już wykorzystanych dni, za które przysługuje wynagrodzenie chorobowe, znajdziesz w świadectwie pracy nowego pracownika.

Choroba na przełomie roku kalendarzowego

Od nowego roku kalendarzowego pracownik nabywa prawo do nowych 33 dni, nawet jeśli nie wykorzysta limitu z poprzedniego roku.

Przykład: Podwładny zachorował 20 grudnia 2008 r. Zwolnienie lekarskie otrzymał do 10 stycznia 2009 r. Za okres od 20 grudnia do 31 grudnia (12 dni) ma prawo do wynagrodzenia chorobowego ze „starej puli”. Natomiast od 1 do 10 stycznia 2009 r. także ma prawo do wynagrodzenia chorobowego, ale liczonego już z nowego limitu na 2009 r.

Jeżeli natomiast na przełomie roku chory pracownik pobiera zasiłek chorobowy – od 1 stycznia nadal ten zasiłek mu przysługuje. Dopiero gdy nastąpi przerwa w okresie niezdolności do pracy, pracownik – w okresie kolejnej choroby – nabywa prawo do nowych 33 dni wynagrodzenia chorobowego.

70, 80 lub 100%

Wysokość wynagrodzenia za czas choroby jest niezależna od stażu pracy i wynosi 80% podstawy wymiaru, także za czas pobytu pracownika w szpitalu. Za czas hospitalizacji do 70% obniża się bowiem tylko zasiłek chorobowy. Wynagrodzenie chorobowe wypłacasz w wysokości 100% podstawy wymiaru, gdy niezdolność:

  • powstała wskutek wypadku w drodze do pracy i z pracy,
  • przypada na okres ciąży,
  • dotyczy dawców komórek, tkanek i narządów.

Wynagrodzenie chorobowe nie przysługuje:

1. Jeżeli zaświadczenie lekarskie orzekające niezdolność do pracy zostało podrobione lub sfałszowane.

2. W okresie urlopu macierzyńskiego, wychowawczego i bezpłatnego.

3. W czasie niezdolności do pracy przypadającym po rozwiązaniu stosunku pracy.

4. W okresie tymczasowego aresztowania i odbywania kary pozbawienia wolności.

5. W czasie odbywania służby wojskowej.

6. Jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana w wyniku umyślnego przestępstwa lub wykroczenia.

7. Gdy pracownik w czasie zwolnienia lekarskiego wykonuje inną pracę zarobkową albo wykorzystuje zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego celem.

8. Jeżeli pracownik w wyniku badania kontrolnego przez lekarza orzecznika ZUS został uznany za zdolnego do pracy. W takim przypadku wynagrodzenie nie przysługuje od dnia określonego przez tego lekarza jako daty ustania niezdolności.

Artykuł jest fragmentem publikacji Okres jesienno-zimowy w firmie

 

Kiedy powiadomić pracodawcę o zwolnieniu lekarskim ?


Pracownik, który choruje, jest niezdolny do wykonywania pracy i za ten okres przysługuje mu 80 % jego wynagrodzenia za pracę, a w przypadku pracownicy w ciąży lub, gdy pracownik miał wypadek przy pracy, czy w drodze do lub z pracy – 100 %.

Pracownik ma obowiązek poinformować swojego pracodawcę o tym, że powodem jego nieobecności w pracy jest choroba.

W jakim terminie trzeba dostarczyć zwolnienie lekarskie?

Pracownik ma maksymalnie 2 dni na powiadomienie pracodawcy o chorobie. Może to zrobić telefonicznie, mailem, faksem. Może to też zrobić ktoś z bliskich pracownika lub osoba obca.

Trzeba pamiętać o tym, że, jeśli drugiego dnia nieobecności w pracy, pracownik nie powiadomi pracodawcy o chorobie, to może zostać to potraktowane jak poważne naruszenie obowiązków pracowniczych. Pracodawca może ukarać pracownika co najmniej upomnieniem (nie dotyczy to sytuacji, gdy pracownik jest w ciężkim stanie.

Pracownik zobowiązany jest do dostarczenia zwolnienia lekarskiego w ciągu 7 dni. Zwolnienie może zostać dostarczone przez każdego, kogo pracownik poprosi, ale trzeba tutaj pamiętać o tym, żeby otrzymała je osoba uprawniona np. pracownik działu kadr lub sekretarka.

Tutaj pracownik musi pamiętać, że, gdy nie dostarczy zwolnienia lekarskiego w ciągu 7 dni, to  od 8 dnia nieobecności w pracy jego wynagrodzenie chorobowe zmniejszy się aż o jedną czwartą.

Dobrym sposobem jest wysłanie zwolnienia listem poleconym , ale musi on dotrzeć do pracodawcy nie później niż 7. dnia od daty, jaka znajduje się na zwolnieniu, jeśli pracodawca otrzyma zwolnienie po terminie, to wypłaci pomniejszone wynagrodzenie chorobowe.

Pracownik ma obowiązek wykorzystać okres zwolnienia na leczenie się.

Nawet, gdy lekarz nie zabroni chodzenia, to pracownik, nie może na cały dzień wyjść z domu, pracować ani wyjeżdżać.

Trzeba też pamiętać o tym, że gdy pracodawca dowie się, że pracownik, który przebywa na zwolnieniu lekarskim np. wykonuje inną pracę, może go pozbawić wynagrodzenia za ten okres.

Prawa i obowiązki pracownika na zwolnieniu lekarskim


Pracownik musi jak najszybciej powiadomić swojego pracodawcę o tym, że jest chory. Najlepiej nie później niż drugiego dnia choroby. Jeżeli jest obłożnie chory lub nieprzytomny, to w takim przypadku oczywiście może nastąpić przekroczenie terminu.

Pracodawca powinien zostać powiadomiony o chorobie osobiście przez pracownika, przez inną osobę, e-mailem lub listem poleconym (tutaj datą powiadomienia będzie data na stemplu pocztowym).

Zwolnienie lekarskie należy dostarczyć pracodawcy w ciągu 7 dni od jego wystawienia (do tego okresu wliczane są soboty oraz niedziele). Jeżeli pracownik zapomni  dostarczyć zwolnienie w tym terminie, to spowoduje to obniżenie zasiłku chorobowego.

Prawo do wynagrodzenia

Wynagrodzenie chorobowe, to zwykle 80 % wynagrodzenia za pracę pracownika. Pracodawca może zadecydować inaczej i wypłacić pracownikowi więcej niż 80 %, ale nie ma prawa do zapłacenia pracownikowi mniejszego wynagrodzenia chorobowego.

Pracownikowi przysługuje 100 % wynagrodzenia, gdy niezdolność do pracy powstała  w wyniku wypadku w drodze do pracy lub gdy zachoruje pracownica w okresie ciąży.

Pracownik, który przebywa na zwolnieniu lekarskim nie może wykonywać żadnej pracy zarobkowej ani u dotychczasowego, ani u innego pracodawcy. Nie ma prawa podejmować działań, które mogą przedłużyć niezdolność do pracy (remont domu, wyjazd na wczasy).

Jeżeli zwolnienie lekarskie zostanie wykorzystane niezgodnie z jego celem i zostanie to wykryte, to będzie to przyczyną utraty prawa do zasiłku chorobowego. Może to także być powodem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia.

Kontrola zwolnienia lekarskiego przez ZUS

Organ ten ma prawo do przeprowadzenia kontroli w miejscu pobytu chorego pracownika lub w siedzibie ZUS. Na podstawie badania lekarz orzecznik potwierdzi lub podważy diagnozę lekarza, który wystawił zwolnienie.

Pracownik może również zostać skierowany na dodatkowe badania lub może zostać mu skrócony okres zwolnienia.

Podstawa prawna: DzU z 2005 r. nr 31 , poz. 267, art. 41 Kodeksu pracy.