Jakie obowiązki ma pracownik a jakie pracodawca ?

Podstawowe obowiązki pracownika i pracodawcy

Obowiązkami pracownika i pracodawcy nazywa się zespół norm dotyczących zasada wykonywania pracy, które zostały zawarte w przepisach prawa pracy oraz wewnętrznych regulacjach obowiązujących w danym zakładzie pracy.

W Kodeksie pracy szczegółowo określono poszczególne obowiązki pracodawców i pracowników, począwszy od zawarcia pomiędzy obiema stronami umowy o pracę, poprzez trwanie stosunku pracy, aż do momentu jego rozwiązania.

Do podstawowych obowiązków pracodawcy należy:

- zaznajomienie pracowników z zakresem ich obowiązków, sposobem wykonywania pracy oraz podstawowymi uprawnieniami,

- organizowanie pracy – przeciwdziałanie dyskryminacji,

- zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy,

- wypłacanie wynagrodzenia,

- ułatwianie pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych,

- zaspokajanie potrzeb socjalnych pracowników,

- ocenianie pracowników,

- prowadzenie dokumentacji – udostępnianie dokumentów i przepisów,

- przeciwdziałanie mobbingowi,

- uzasadnianie rozwiązania stosunku pracy,

Natomiast podstawowe obowiązki pracownika to:

- przestrzeganie czasu pracy ustalonego w zakładzie pracy,

- przestrzeganie regulaminu pracy i ustalonego w zakładzie pracy porządku, – przestrzeganie przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów przeciwpożarowych,

- dbanie o dobro zakładu pracy, ochrona jego mienia oraz zachowanie w tajemnicy informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę,

- przestrzeganie tajemnicy określonej w odrębnych przepisach,

- przestrzeganie w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego.

Podstawowe obowiązki pracownika

Pracodawca jest to jednostka organizacyjna, nawet jeśli nie posiada osobowości prawnej. Pracodawcą jest również osoba fizyczna zatrudniająca pracownika bez względu na to, czy prowadzi działalność gospodarczą, czy nie prowadzi takiej działalności. Przykładem mogą być osoby zatrudniające opiekunki do dzieci lub pomoce domowe.1

Na pracodawcy ciąży szereg obowiązków, spośród których podstawowe to:

1. ZAZNAJOMIENIE PRACOWNIKÓW Z ZAKRESEM ICH OBOWIĄZKÓW, SPOSOBEM WYKONYWANIA PRACY ORAZ PODSTAWOWYMI UPRAWNIENIAMI.

2. ORGANIZOWANIE PRACY.

3. PRZECIWDZIAŁANIE DYSKRYMINACJI.

4. ZAPEWNIENIE BEZPIECZNYCH I HIGIENICZNYCH WARUNKÓW PRACY.

1 G. Aniszewska, Prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy. Zatrudnienie, wynagrodzenie, urlopy, świadczenia, Difin, Warszawa 2007, s. 12.

5. WYPŁACANIE WYNAGRODZENIA.

6. UŁATWIANIE PRACOWNIKOM PODNOSZENIA KWALIFIKACJI ZAWODOWYCH.

7. ZASPOKAJANIE POTRZEB SOCJALNYCH PRACOWNIKÓW.

8. OCENIANIE PRACOWNIKÓW.

9. PROWADZENIE DOKUMENTACJI.

10.UDOSTĘPNIANIE DOKUMENTÓW I PRZEPISÓW.

11. PRZECIWDZIAŁANIE MOBBINGOWI.

12.UZASADNIANIE ROZWIĄZANIA STOSUNKU PRACY

Podstawowe obowiązki pracownika

Zgodnie z Kodeksem pracy, pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Natomiast według ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy. Jeżeli zaś pracownik spełnia kryteria dla osób współpracujących, to dla celów ubezpieczeń społecznych jest traktowany jako osoba współpracująca. Za pracownika uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług.2

Obowiązki pracownika3:

1. PRZESTRZEGANIE CZASU PRACY USTALONEGO W ZAKŁADZIE PRACY.

2. PRZESTRZEGANIE REGULAMINU PRACY I USTALONEGO W ZAKŁADZIE PRACY PORZĄDKU.

2 G. Aniszewska, Prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy. Zatrudnienie, wynagrodzenie, urlopy, świadczenia, Difin, Warszawa 2007, s. 11.

3 Prawo pracy. Obowiązki pracodawcy wobec pracowników, pod red. M. Nałęcza, C.H. Beck, Warszawa 2009, s. 41, KP 1 art. 110.

3. PRZESTRZEGANIE PRZEPISÓW ORAZ ZASAD BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY, A TAKŻE PRZEPISÓW PRZECIWPOŻAROWYCH.

4. DBANIE O DOBRO ZAKŁADU PRACY, OCHRONA JEGO MIENIA ORAZ ZACHOWANIE W TAJEMNICY INFORMACJI, KTÓRYCH UJAWNIENIE MOGŁOBY NARAZIĆ PRACODAWCĘ NA SZKODĘ.

5. PRZESTRZEGANIE TAJEMNICY OKREŚLONEJ W ODRĘBNYCH PRZEPISACH.

6. PRZESTRZEGANIE W ZAKŁADZIE PRACY ZASAD WSPÓŁŻYCIA SPOŁECZNEGO.

Przestrzeganie zasad współpracy i wypełnianie obowiązków przez pracodawcę i pracowników skutkuje harmonijnym funkcjonowaniem zakładu pracy i przyczynia się do osiągania sukcesów na rynku, będących zasługą tak pracodawcy jako podmiotu gospodarczego, jak i pracowników zatrudnionych przez niego.

Stosunek pracy obwarowany jest szeregiem przepisów gwarantujących obu stronom prawa, a także obowiązki, których pracodawca i pracownik muszą przestrzegać. Kodeks pracy stanowi tu nadrzędny dokument regulujący zasady pracy.

Katarzyna Dymek
Wydawnictwo e-bookowo

Artykuł jest fragmentem publikacji Podstawowe obowiązki pracodawcy i pracownika.

Skarga na pracodawcę – jak złożyć ?

W sytuacji, gdy pracodawca nie przestrzega przepisów prawa pracy, pracownik ma prawo złożyć na niego skargę do okręgowego inspektoratu pracy lub jednego z jego oddziałów znajdujących się w miastach wojewódzkich (adresy dostępne na stronie pip.gov.pl).

W ciągu 30 dni od otrzymania skargi inspektorat (lub oddział) będzie miał obowiązek podjąć odpowiednie działania.

Może to być np. przeprowadzenie bez uprzedzenia kontroli w zakładzie pracy, która będzie polegała m.in. na przejrzeniu wszystkich dokumentów pracodawcy (obowiązkiem pracodawcy jest ich udostępnienie).

Jeżeli złożona skarga się potwierdzi, to inspektor wyda pracodawcy nakaz wypełnienia jego obowiązków (np. wypłata zaległego wynagrodzenia, zapłata za nadgodziny ). Jeżeli pracodawca się nie podporządkuje, to może zostać ukarany kara grzywny w wysokości 5 tysięcy złotych.

Jeżeli kontrola PIP nic nie da, to pracownik może szukać sprawiedliwości na drodze sądowej

Pozew przeciwko pracodawcy należy złożyć w sądzie pracy, który jest właściwy dla siedziby zakładu pracy. Pozew nie jest związany z żadnymi opłatami, ale, gdy pracownik domaga się kwoty, która przekracza 50 tysięcy złotych, to będzie musiał zapłacić tzw. wpis stosunkowy, a jego wysokość to 5 % żądanej sumy.

Trzeba też pamiętać o tym, ze jeżeli żądanie pracownika dotyczy kwoty, która jest nie wyższa niż 10 tysięcy złoty, to wystarczy wypełnienie specjalnego druku (druk dostępny w sądzie lub na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości). W takim przypadku sąd rozpatrzy sprawę w tzw. postępowaniu uproszczonym.

Pracownik z pozwem przeciwko pracodawcy ma prawo wystąpić w ciągu trzech lat od dnia, w którym dowiedział się o naruszeniu prawa.

Wynagrodzenie chorobowe

Pracownik, który jet niezdolny do pracy na wskutek:

  • choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną, która trwa łącznie do 33 dni w ciągu roku kalendarzowego,a gdy chodzi o pracownika, który ukończył 50 lat, która trwa łącznie do 14 dni w ciągu roku kalendarzowego – zachowuje prawo do 80 % wynagrodzenia za pracę
  • wypadku, który nastąpił na drodze do pracy lub z pracy oraz choroby, która przypadała w czasie ciąży w wyżej wskazanym okresie – zachowuje prawo do 100 % wynagrodzenia za pracę
  • poddania się badaniom lekarskim, które są niezbędne dla kandydatów na dawców komórek,tkanek i narządów i poddaniu się zabiegowi pobrania komórek,tkanek i narządów w wyżej wskazanym okresie – zachowuje prawo do 100 % wynagrodzenia za pracę

Jeżeli chodzi o wynagrodzenie, którym mowa jest wyżej, to powinno być wyliczone na podstawie zasad, które obowiązują przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego i wypłacone za każdy dzień, w którym pracownik był niezdolny do pracy,nie wyłączając dni, które były wolne od pracy.

Jeżeli chodzi o podstawę wymiaru zasiłku chorobowego, który przysługuje ubezpieczonemu , który jest pracownikiem, to stanowi je przeciętne miesięczne wynagrodzenie za pracę  wypłacone za okres 12 miesięcy kalendarzowych,które poprzedzają miesiąc, w którym u pracownika powstała niezdolność do pracy.

W przypadku podstawy wymiaru zasiłku chorobowego za jeden dzień niezdolności do pracy,to stanowi ją 1/30 część wynagrodzenia za pracę, które stanowi podstawę wymiaru zasiłku chorobowego.

Zaległy urlop na żądanie – kiedy wykorzystać ?

Pracodawca ma obowiązek w myśl przepisów prawa pracy udzielić pracownikowi urlopu w roku kalendarzowym, w którym prawo do urlopu zostało przez pracownika uzyskane (podstawa prawna art.152 Kodeksu pracy).

Pracodawca może odstąpić od tej zasady tylko wyjątkowo i jest to ściśle określone w przepisach.

Gdy pracownikowi zostanie udzielony urlop wypoczynkowy w terminie późniejszym niż rok kalendarzowy, w którym prawo do urlopu zostało uzyskane, to będzie to urlop zaległy.

Według art. art.168 Kodeksu pracy zaległy urlop powinien być udzielony pracownikowi najpóźniej do końca pierwszego kwartału następnego roku kalendarzowego i jest to niezależne od tego,czy przyczyna leży po stronie pracodawcy czy pracownika.

Wyżej opisany przypadek nie dotyczy czterech dni urlopu na żądanie pracownika (art.1672 Kodeksu pracy ). Pracownik uprawniony jest bowiem do tego urlopu na dany rok kalendarzowy i gdy go nie wykorzysta w danym roku,to nie będzie mógł go przenieść na rok następny.

Tak więc nieudzielenie urlopu na żądanie,które tracą wraz z końcem roku swój specyficzny charakter – nie będzie traktowane jako naruszenie obowiązku,który wynika z art.168.

Dla przykładu:

  • pracownik uprawniony jest do 26 dni urlopu wypoczynkowego i nie wykorzystał 8 dni urlopu w 2009 r. w tym 4 dni na żądanie. W 2010r. będzie mógł wykorzystać 8 dni urlopu zaległego. Trzeba jednak pamiętać, że obowiązek  wykorzystania zaległego urlopu do 31 marca 2010 r. będzie tyczył się tylko 4 dni urlopu wypoczynkowego, a to dlatego,że pozostałe 4 dni urlopu zaległego pracownika w 2009 r. były niewykorzystanym urlopem na żądanie.

Warto także pamiętać o tym, że na podstawie art.1672 Kodeksu pracy pracownik w danym roku kalendarzowym ma prawo skorzystać tylko z 4 dni urlopu na żądanie i jeżeli ten urlop nie zostanie przez niego wykorzystany,to te 4 dni przejdą na rok następny, ale jako już “normalne” dni urlopu.

Termin wykorzystania urlopu wypoczynkowego

Urlop wypoczynkowy pracownika

Pracownik ma prawo wykorzystać swój urlop wypoczynkowy w tym roku kalendarzowym, w który uzyskał do niego prawo. Obowiązkiem pracodawcy jest mu go udzielić.

Jeżeli pracowni złoży odpowiedni wniosek, to urlop może zostać podzielony na części. Warto jednak pamiętać, że jeżeli pracownik będzie chciał podzielić swój urlop wypoczynkowy, to co najmniej jedna jego część powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych.

Pracodawca powinien udzielać urlopów w zgodzie z planem urlopów lub po porozumieniu się z pracownikiem. Jeżeli pracownica złoży taki wniosek, to pracodawca ma obowiązek udzielić jej urlopu bezpośrednio po urlopie macierzyńskim. Tyczy się także pracownika-ojca, który wychowuje dziecko i korzysta z urlopu macierzyńskiego lub tzw. urlopu ojcowskiego, a także pracowników, którzy przebywają na dodatkowym urlopie macierzyńskim, urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopie dodatkowym na warunkach urlopu macierzyńskiego.

Termin dotyczący urlopu wypoczynkowego, który został ustalony między pracodawcą  i pracownikiem, jest wiążący dla obu stron.

Termin może zostać przesunięty w dwóch przypadkach:

  • na wniosek pracownika, gdy umotywuje to ważnymi przyczynami,
  • gdy zaistnieją szczególne potrzeby pracodawcy (nieobecność pracownika będzie powodem zakłócenia toku pracy).

W przypadku, gdy pracownik nie może rozpocząć urlopu w terminie, który został ustalony z przyczyn, które usprawiedliwiają  nieobecność, a szczególnie, gdy powodem jest:

  • choroba,
  • odosobnienie związane z chorobą zakaźną,
  • powołanie na ćwiczenia wojskowe albo na przeszkolenie wojskowe na czas do 3 miesięcy,
  • urlop macierzyński, dodatkowy urlop macierzyński, urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego, dodatkowy urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego i urlop ojcowski,

obowiązkiem pracodawcy jest przesunięcie urlopu na termin późniejszy.

W przypadku, gdy pracownik rozpocznie urlop wypoczynkowy, a z jakiś powodów (szczególne okoliczności) nie wykorzysta go w całości. Może to być:

  • czasowa niezdolność do pracy wskutek choroby,
  • odosobnienie w związku z chorobą zakaźną,
  • odbywanie ćwiczeń wojskowych albo przeszkolenia wojskowego przez czas do 3 miesięcy,
  • urlop macierzyński, dodatkowy urlop macierzyński, urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego, dodatkowy urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego i urlop ojcowski.

to obowiązkiem pracodawcy jest udzielenie urlopu w terminie późniejszym.

Trzeba pamiętać o tym, ze żadne inne okoliczności, które pojawią się w trakcie przebywania na urlopie wypoczynkowym , nie mogą być powodem jego przerwania. Dotyczy to np. choroby dziecka pracownika.

Staż pracy do emerytury – jak udowodnić ?

Jak potwierdzić staż pracy ?

Potwierdzając liczbę przepracowanych lat, które będą miały wpływ na wysokość emerytury, najważniejsze jest udowodnienie ile w stażu mamy tzw. okresów składkowych.

Są to lata pracy, w których pracodawca odprowadzał za nas składki do ZUS. Jest to bardzo ważne, bo warto pamiętać, że im więcej posiadamy lat składkowych, tym wyższa może być nasza emerytura.

Jeżeli chodzi o okresy nieskładkowe, to są one uwzględniane przez ZUS tylko częściowo.

Dokumenty, które potwierdzą staż pracy ..

Świadectwo pracy

Świadectwo pracy jest najważniejszym dokumentem, który potwierdza okresy zatrudnienia oraz opłacania składek, ponieważ zawarte w nim są istotne informacje:

  • okres zatrudnienia pracownika w zakładzie pracy ( od kiedy do kiedy),
  • czy w okresu zatrudnienia pracownika były jakieś okresy nieskładkowe (urlop wychowawczy lub bezpłatny, zwolnienia lekarskie).

Książeczka ubezpieczeniowa

Wpisy w tym dokumencie też mogą być potwierdzeniem stażu pracy, bowiem kiedyś wpisywano w nich okres zatrudnienia pracownika w danym zakładzie pracy (od kiedy do kiedy). Trzeba jednak pamiętać, że ZUS uzna taki wpis, gdy będzie on podpisany, a także podstemplowany imienną pieczątką osoby, która go dokonała (pracownik działu kadr).

Zeznania kolegów z pracy

Zeznania dwóch świadków też mogą potwierdzić staż pracy (chodzi o okresy zatrudnienia sprzed 15 listopada 1991 r.). Zeznawać mogą np. osoby, które z nami pracowały i zaświadczą, przez jaki okres pracowaliśmy w danym zakładzie pracy.

Świadkami mogą być również inne osoby obce, a nawet członkowie rodziny, gdy znają okoliczności naszej pracy.

Gdy znajda się osoby, które poświadczą okres naszego zatrudnienia w danym zakładzie pacy, to należy udać się z nimi do ZUS lub urzędu gminy. Będą oni zeznawali przed urzędnikiem, a zeznania zostaną spisane na specjalnym druku.

Podstawa prawna: rozporządzenie w sprawie treści świadectwa pracy (DzU nr 60/1996, poz. 282) i ustawa o emeryturach i rentach (DzU nr 153/2009, poz. 1227).

Urlop wychowawczy ochrona przez zwolnieniem ..

Pracownik, który złoży wniosek o udzielenie urlopu wypoczynkowego od dnia w którym ten wniosek złoży do dnia zakończenia tego urlopu podlega szczególnej ochronie.

Pracodawca w tym okresie nie prawo do wypowiedzenia ani rozwiązania umowy o pracę.

Rozwiązać umowę może tylko w dwóch przypadkach, gdy:

  • ogłasza upadłość lub likwiduje firmę,
  • zachodzą przyczyny, które uzasadniają rozwiazanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Umowa o pracę może też być w tym okresie wypowiedziana w przypadku zwolnień grupowych lub indywidualnych, które są przeprowadzane na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Pracodawca ma prawo tak postąpić, gdy udzieli pracownikowi urlopu wychowawczego na okres dłuższy niż 3 miesiące. Z tego prawa może skorzystać pracodawca, który zatrudnia co najmniej 20 pracowników.

Gdy pracownik skorzysta już z urlopu wychowawczego, to obowiązkiem pracodawcy jest dopuszczenie go do pracy na dotychczasowym stanowisku. Gdy nie ma takiej możliwości, to pracodawca zapewnia pracownikowi stanowisko, które jest równorzędne  lub odpowiadające kwalifikacjom zawodowym pracownika.

Wynagrodzenie za pracę powinno być nie niższe niż te, które przysługiwało pracownikowi na dotychczasowym stanowisku w momencie powrotu do pracy.

Jak odzyskać niewypłacone wynagrodzenie ?

Pracodawcy dosyć często nie wypłacają w terminie wynagrodzenia pracownikom, a pieniądze przeznaczają na finansowanie firmy. Pracownik w takiej sytuacji jest bezsilny i zdarza się, że nawet, gdy uzyska wyrok sądowy, to i tak nie może odzyskać swoich pieniędzy.

Dzięki nowym przepisom o BIG (Biurze Informacji Gospodarczej) pracownik, będzie miał do dyspozycji bardzo skuteczne narzędzie.

Jeżeli pracownik posiada wyrok sądowy opatrzony klauzulą wykonalności, a pracodawca nadal nie wypłaca pieniędzy, to dzięki tym przepisom (weszły w życie 14 czerwca) będzie miał prawo wpisać pracodawcę – dłużnika do rejestru dłużników. Rejestr prowadzony jest przez BIG. Zmiany w przepisach zezwalają na to także osobom prywatnym (dotychczas mogły to robić tylko firmy).

Informacje podane przez pracownika będą widniały w rejestrze dłużników aż do momentu spłaty przez pracodawcę należnego wynagrodzenia. Jeżeli pracodawca nie spłaci zobowiązań wobec pracownika, to jego dane pozostaną w BIG nawet przez 10 lat.

Pracodawca, który zostanie wpisany przez pracownika do BIG, będzie miał problemy z dostępem do kredytów, zakupu telefonów komórkowych na abonament oraz nawiązaniem nowych relacji biznesowych.

Wgląd do informacji zamieszczonej przez pracownika będą miały instytucje i firmy, które poddają na co dzień ocenie wypłacalność swoich klientów. Rejestr dłużników jest codziennie sprawdzany przez banki, często sprawdzają go firmy pożyczkowe, leasingowe, telekomunikacyjne oraz inne podmioty gospodarcze.

Umieszczenie pracodawcy w BIG, to większa szansa na odzyskanie pieniędzy przez pracownika. Według danych 45 % dłużników reguluje swoje zobowiązania, już po samy wezwaniu do zapłaty.

Do rejestru można wpisywać różnych dłużników. Warunkiem jest zadłużenie, które potwierdzone jest tytułem wykonawczym.

Trzeba pamiętać, że taka usługa kosztuje. Opłaty nie są jednak duże.

Co robić, by pracodawca – dłużnik pojawił się  rejestrze ?

  • należy posiadać sądowy tytuł wykonawczy,
  • pobieramy bezpłatne wezwanie do zapłaty ze strony http://big.pl (zawiera ostrzeżenie o wpisie do rejestru dłużników),wypełniamy i wysyłamy dłużnikowi,
  • czekamy 14 dni (jest to wymagane ustawowo),
  • jeśli pracodawca nadal nie wypłaca pieniędzy – zgłaszamy się do BIG i wpisujemy go do rejestru.

Samozatrudnienie – zalety i wady ..

Samozatrudnienie jest pracą na własny rachunek. Osoba, która chce w ten sposób pracować, musi zarejestrować działalność gospodarczą w urzędzie gminy.

Wniosek najlepiej złożyć osobiście, a gmina prześle dane do ZUS i urzędu skarbowego.

Rejestrując działalność gospodarczą trzeba będzie okazać dowód osobisty (może być także inny dokument ze zdjęciem). Za rejestrację nie jest pobierana opłata, płaci się tylko za zaświadczenie o wpisie. Koszt 17 zł.

Samozatrudnienie – zalety

Dużą zaletą  tego rodzaju zarabiania jest możliwość pracy dla byłego pracodawcy oraz dla innych firm. Za wykonaną pracę wystawia się rachunki.

Zalety:

  • nie trzeba się stawiać na określoną godzinę do zakładu pracy, można pracować w domu, a większość spraw załatwia się przez telefon.
  • niższe składki ZUS przez pierwsze dwa lata działalności 343,83 zł miesięcznie (pozostałe osoby, które pracują na swoim muszą płacić 839,06 zł miesięcznie),
  • 19% podatek - 20 maja 2010r. wszedł przepis, który umożliwia osobom, które przechodzą z etatu na samozatrudnienie współpracę z byłym pracodawcą i płacenie 19 % podatku (wcześniej możliwe było to dopiero po 2 latach),
  • nisko oprocentowany kredyt z PUP – oprocentowanie kredytu to około 2,81 %, a spłata rozpoczyna się nawet po sześciu miesiącach.

Samozatrudnienie – wady

Samozatrudnienie ma także swoje wady..

Wady:

  • brak funduszu socjalnego – nie można korzystać np. z dofinansowania wczasów (jak w przypadku pracy na etacie),
  • brak płatnego urlopu wypoczynkowego – osoby na samozatrudnieniu nie są objęte przepisami kodeksu pracy,
  • robota papierkowa – tutaj trzeba pamiętać o terminowym płaceniu składek do ZUS i rozliczeniu się z urzędem skarbowym (oczywiście można zlecić to księgowej, ale to kosztuje),
  • opóźnione wynagrodzenie – to też minus tego rodzaju zarabiania, wystawione przez nas rachunki będą musiały przejść przez kilka rąk, nim trafią do księgowości..