Odpowiednia umowa o pracę – tańsza przy zwalnianiu


Umowa o pracę

umowy o pracę, które pozwalają niekiedy na ograniczenie kosztów, w sytuacji gdy trzeba pracownika zwolnić.

Umowa na czas wykonania określonej pracy

Zawierana jest na czas wykonania danej pracy, np. do czasu zakończenia budowy obiektu X.

ZALETY:

  • Rozwiązuje się z mocy prawa z chwilą ukończenia zadania, na którego wykonywanie została zawarta. Nie musisz więc z góry przewidywać, kiedy skończy się to zadanie.
  • Nie jest wliczana do umów na czas określony, których kolejne zawarcie powoduje, że trzecia umowa powinna być umową na czas nieokreślony.

WADY I OGRANICZENIA:

  • Umowę można wypowiedzieć tylko w razie upadłości lub likwidacji pracodawcy, a jeżeli zatrudniasz powyżej 20 pracowników, także w przypadku rozwiązania umowy z przyczyn niedotyczących pracownika (zwolnienia grupowe i indywidualne). W innych przypadkach możesz ją rozwiązać tylko za porozumieniem stron lub dyscyplinarnie.

Podstawa prawna:

  • art. 25 § 1 kp.

Umowa na zastępstwo

Zawierana jest na czas usprawiedliwionej nieobecności w pracy konkretnego pracownika (który powinien być wymieniony z nazwiska), np. z powodu zwolnienia lekarskiego, urlopu macierzyńskiego, wychowawczego lub bezpłatnego innego pracownika.

ZALETY:

  • Jest to najbardziej elastyczna umowa o pracę. Rozwiązuje się bowiem automatycznie, z mocy prawa, w dniu powrotu zastępowanego pracownika do pracy, a także wówczas gdy umowa zastępowanego pracownika rozwiąże się (np. z powodu długiej choroby na podstawie art. 53 kp) albo jego nieobecność stanie się nieusprawiedliwiona.
  • Umowa nie przedłuża się do dnia porodu, niezależnie od tego, w którym miesiącu ciąży jest pracownica zatrudniona na podstawie umowy na zastępstwo.
  • Jeśli zastępca się nie sprawdza, możesz wypowiedzieć umowę, stosując krótki okres wypowiedzenia – 3 dni robocze, niezależnie od czasu trwania umowy. Nie musisz podawać przyczyny wypowiedzenia ani konsultować jego zamiaru ze związkami zawodowymi.
  • Umowa na zastępstwo nie jest wliczana do umów na czas określony, których kolejne zawarcie powoduje, że trzecia umowa powinna być umową na czas nieokreślony.

WADY I OGRANICZENIA:

  • Krótki okres wypowiedzenia dotyczy również pracownika, który w ciągu 3 dni roboczych może odejść z pracy.

Podstawa prawna:

  • art. 25 § 1 kp.

Zawieranie wielu umów na czas określony
(w okresie do 31 grudnia 2011 r.)

Do końca 2011 roku możesz zawierać z tym samym pracownikiem umowy o pracę na czas określony bez ograniczeń, pod warunkiem, że ich łączny okres nie będzie przekraczał 24 miesięcy.

ZALETY:

  • Masz możliwość takiego ustalania częstotliwości i okresu umów, które pozwolą na dynamiczne dostosowanie liczby zatrudnionych do aktualnych potrzeb, bez konieczności wypowiadania umów.
  • Żadna z umów zawartych w tym okresie nie przekształci się w umowę na czas nieokreślony.

WADY I OGRANICZENIA:

  • Poza ww. zaletami, umowa ta podlega wszelkim rygorom normalnej umowy o pracę.
  • Z takich warunków zawierania umów na czas określony mogą skorzystać jedynie przedsiębiorcy.

Łączny czas trwania umów na czas określony zawieranych do 31 grudnia 2011 r. nie może przekraczać 24 miesięcy licząc już od 22 sierpnia 2009 r. (chyba, że między umowami na czas określony wystąpi 3-miesięczna przerwa).

Podstawa prawna:

  • art. 13, 34, 35 ustawy z dnia 1 lipca 2009 r. o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców (Dz.U. nr 125 poz. 1035).

Autor: Anna Martuszewicz, Magdalena Rapacka-Wojdat, Edyta Marońska
Wydawca: Wiedza i Praktyka

Artykuł jest fragmentem publikacji Poszukiwanie oszczędności w kadrach

Jak bronić się przed zwolnieniem z pracy ?



Pracodawca, który chce wręczyć pracownikowi wypowiedzenie, musi zachować przewidziany prawem pracy termin wypowiedzenia (chyba, ze jest to zwolnienie dyscyplinarne). Długość okresu wypowiedzenia uzależniona jest od rodzaju umowy o pracę, a także od tego przez jaki okres pracownik był zatrudniony.

Gdy pracownik był zatrudniony :

Umowa na okres próbny

Okres wypowiedzenia wynosi :

  • 2 tygodniowy okres próbny – 3 dni robocze,
  • okres próbny dłuższy niż 2 tygodnie, ale krótszy niż 3, miesiące – 1 tydzień
  • 3-miesięczny okres próbny – 2 tygodnie.

Umowa na czas określony

Umowa o pracę na czas określony jest umową, która rozwiązuje się z upływem terminu, na jaki została zawarta i w zasadzie nie można jej wypowiedzieć. Wcześniejsze rozwiązanie umowy na czas określony za wypowiedzeniem, strony (pracodawca i pracownik) mogą przewidzieć, gdy zatrudnienie pracownika ma trwać dłużej niż 6 miesięcy. Okres wypowiedzenia wynosi wtedy 2 tygodnie.

Umowa na zastępstwo

Umowa na zastępstwo jest umową o pracę na czas określony. Okres wypowiedzenia to 3 dni i nie jest on zależny od czasu trwania umowy.

Pracodawca nie może rozwiązać umowy o pracę na okres próbny dłuższy niż jeden miesiąc z pracownicą w ciąży. Taka umowa musi zostać przedłużona (jeśli kończy się wcześniej) do dnia porodu. Pracownica, która już po zwolnieniu z pracy dowiedziała się, że jest w ciąży, powinna pokazać pracodawcy zaświadczenie od lekarza, które potwierdzi, że w dniu wypowiedzenia umowy o pracę była w ciąży. Obowiązkiem pracodawcy będzie przywrócenie jej do pracy. Prawo to nie ma zastosowania, gdy zakład pracy jest likwidowany lub ogłasza upadłość.

Umowa na czas nieokreślony

Jeżeli pracownik zatrudniony jest na czas nieokreślony to jego okres wypowiedzenia uzależniony jest od jego stażu pracy w firmie, która go zwalnia.

I tak :

  • jeżeli pracował krócej niż 6 miesiecy - okresy wypowiedzenia wynosi 2 tygodnie,
  • jeżeli pracował co najmniej 6 miesiecy – okres wypowiedzenia wynosi 1 miesiąc,
  • jeżeli pracował co najmniej 3 lata – okres wypowiedzenia wynosi 3 miesiące.

Jeżeli pracodawca i pracownik się dogadają to przepisy dopuszczają skrócenie okresu wypowiedzenia i rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron. Pracodawca może natomiast jednostronnie skrócić okres wypowiedzenia z trzech do jednego miesiąca jeżeli jego firma jest w upadłości lub likwidacji. Pracownik ma wtedy prawo do odszkodowania.

Przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy o pracę chroniona jest pracownica w ciąży (nawet jeżeli zajdzie w nią już w okresie wypowiedzenia).

Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy w trakcie :

  • zwolnienia lekarskiego,

Pracodawca nie może także wypowiedzieć umowy pracownikowi, któremu brakuje 4 lat do emerytury, pracownikowi, który jest działaczem związkowym i wstawił się za osoba dyskryminowaną.

Ochrona nie obowiązuje, gdy zakład pracy jest likwidowany lub ogłasza upadłość.

Poradnik zwalnianego pracownika - Poradnik zwalnianego pracownika. 250 stron komentarzy, porad i wzorów pism: Kto nie musi się bać, że pracodawca go zwolni?….

Umowa na zastępstwo



Jeżeli pracodawca chce zawrzeć z pracownikiem umowę na zastępstwo, musi to zrobić tak jak przy każdej umowie o pracę na piśmie.

Umowa na zastępstwo powinna zawierać :

  • nazwę zakładu pracy i dokładny adres siedziby
  • dane pracownika, który podpisuje umowę na zastępstwo ( imię i nazwisko)
  • dane pracownika, który będzie zastąpiony i jego stanowisko
  • rodzaj pracy na zastępstwo, miejsce jej wykonywania, wysokość wynagrodzenia za pracę, wymiar czasu pracy

Pracownik, który zostanie zatrudniony na zastępstwo powinien mieć takie same warunki i rodzaj pracy jak zastępowany pracownik. Ale może mieć ustalone np. niższe wynagrodzenie za prace niż to jakie otrzymywał zastępowany pracownik. Jednak pracownik, którego pracodawca zatrudni na taką umowę powinien otrzymać wynagrodzenie za pracę, które odpowiada zajmowanemu stanowisku i wykonywanej pracy.

Jeżeli zastępowany pracownik korzysta z przywilejów służbowych ( np.laptop, samochód czy telefon służbowy), to pracownik zatrudniony na jego miejsce na zastępstwo nie otrzymuje tych przywilejów automatycznie, musi to mieć wyraźnie przyznane w umowie o pracę .

Pracodawca powinien w umowie na zastępstwo dokładnie określić okres na jaki jest ona zawierana, ponieważ podpisując umowę z góry wiadomo do kiedy zastępowany pracownik będzie nieobecny w pracy. Przepisy jednak dopuszczają zawarcie umowy na zastępstwo bez określenia do kiedy będzie ona obowiązywała. W umowie pracodawca zapisuje wtedy, że umowa zawierana jest na czas usprawiedliwionej nieobecności pracownika zastępowanego i pracownik którego zatrudnia na zastępstwo będzie pracował do jego powrotu do pracy.

Pracownik, który zatrudniony jest na umowę na zastępstwo ma prawo do urlopu wypoczynkowego, zgodnie ze swoim stażem pracy. Jednak jeżeli umowa zostanie zawarta na okres krótszy niż jeden rok kalendarzowy, to jego urlop wypoczynkowy będzie proporcjonalny do długości zatrudnienia u danego pracodawcy ( np. jeżeli umowa na zastępstwo zostanie podpisana na pół roku, to pracownik będzie miał prawo do połowy urlopu wypoczynkowego).

Pracownik zatrudniony na zastępstwo ma także prawo do dni wolnych na opiekę nad dzieckiem do lat 14. Będą to 2 dni wolnego w roku kalendarzowym z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.

Umowa na zastępstwo zostanie rozwiązana z dniem do którego została zawarta. Jeżeli pracownik zastępowany będzie nadal nieobecny w pracy, to umowa na zastępstwo nie zostanie przedłużona. Pracodawca może zawrzeć z pracownikiem nową umowę na zastępstwo, ale nie jest to jego obowiązkiem.

Pracodawca, a także pracownik mogą w każdej chwili wypowiedzieć umowę, okres wypowiedzenia umowy na zastępstwo to 3 dni robocze.

Jeżeli pracodawca niesłusznie wypowie umowę na zastępstwo, naruszając przepisy prawa pracy, a sąd pracy to potwierdzi, to pracownik zatrudniony na zastępstwo ma prawo do odszkodowania w wysokości wynagrodzenia za okres do którego umowa miała trwać, jednak nie więcej niż za 3 miesiące.

Gdy pracownik wypowie umowę na zastępstwo z winy pracodawcy to ma prawo do odszkodowania w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia za pracę.

Prawo pracy, prawo cywilne w praktyce…