Zasiłek chorobowy po zwolnieniu z pracy


Chorobowe po zwolnieniu z pracy

Pracownik może otrzymać zasiłek chorobowy nie tylko w trakcie trwania umowy o pracę, lecz również po jej rozwiązaniu, ale muszą być spełnione pewne warunki.

Jakie warunki muszą być spełnione by otrzymać zasiłek chorobowy po zwolnieniu z pracy?

Zasiłek chorobowy byłym pracownikom przysługuje, jeśli zachorowali w ciągu 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego (czyli zwolnienia z pracy). Drugi warunkiem, który musi być spełniony jest czas choroby. Musi ona trwać co najmniej 30 dni bez przerwy.

Trochę inne warunki obowiązują przy chorobach zakaźnych, których okres wylęgania jest dłuższy niż 14 dni. Także przy schorzeniach, których objawy ujawniają się po okresie dłuższym niż 14 dni od początku choroby. W takich przypadkach zasiłek chorobowy otrzymuje się, jeśli zachoruje się w ciągu 3 miesięcy od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego.

Kto nie otrzyma zasiłku chorobowego po zwolnieniu z pracy?

Zasiłku chorobowego po zwolnieniu z pracy nie otrzyma osoba, która ma ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy. Zasiłku nie dostaną również osoby, które mają uprawnienia do zasiłku dla bezrobotnych świadczenia albo zasiłku przedemerytalnego.

Dokumenty, które trzeba złożyć w ZUS, by otrzymać zasiłek to:

  • zaświadczenie lekarskie ZUS ZLA;
  • oświadczenie byłego pracodawcy na druku ZUS Z-10 oraz
  • zaświadczenie byłego pracodawcy na formularzu ZUS Z-3.

Kiedy należy się wynagrodzenie chorobowe, a kiedy zasiłek chorobowy ?


1. Ile dni wynagrodzenia chorobowego, a ile zasiłku?

Za czas niezdolności do pracy wskutek choroby trwającej łącznie do 33 dni w roku kalendarzowym pracownik ma prawo do wynagrodzenia finansowanego przez pracodawcę. Od 34. dnia przysługuje mu natomiast zasiłek chorobowy finansowany przez ZUS (z wyjątkiem, o którym mowa w odpowiedzi na kolejne pytanie).

2. Komu i od kiedy wypłaca się wynagrodzenie chorobowe przez 14 zamiast 33 dni?

Od 1 lutego 2009 r. skrócono z 33 do 14 dni okres wypłaty wynagrodzenia chorobowego w ciągu roku kalendarzowego dla pracowników, którzy, najpóźniej do końca poprzedniego roku kalendarzowego, ukończyli 50 lat. Takim pracownikom już od 15. (a nie od 34.) dnia choroby przysługuje zasiłek chorobowy.

Przykład

Przepis ten w 2009 r. dotyczy tych pracowników, którzy ukończyli 50 lat najpóźniej do 31 grudnia 2008 r. Natomiast tym pracownikom, którzy 50 lat ukończą między 1 stycznia a 31 grudnia 2009 r., wynagrodzenie chorobowe przez 14 dni należy wypłacać od 1 stycznia 2010 r. W 2009 r. mają prawo do wynagrodzenia za czas choroby przez pierwsze 33 dni choroby w ciągu roku, jak pozostali pracownicy.

Uwaga! Jeżeli przepisy płacowe obowiązujące u danego pracodawcy gwarantują np. wynagrodzenie za czas choroby finansowane przez pracodawcę za 33 dni niezdolności do pracy, bez względu na wiek pracownika, mają moc obowiązującą, jako bardziej korzystne dla pracownika niż przepisy powszechnie obowiązujące.

3. Po jakim czasie pracownik ma prawo do wynagrodzenia chorobowego (ile wynosi tzw. okres wyczekiwania)?

Aby pracownik mógł uzyskać wynagrodzenie za czas choroby, musi posiadać 30-dniowy okres wyczekiwania (czyli pozostawania w ubezpieczeniu chorobowym). Dotyczy to podwładnych, za których składka chorobowa jest odprowadzana po raz pierwszy, lub tych, u których nastąpiła przerwa w okresie ubezpieczenia chorobowego. Do okresu wyczekiwania wlicza się natomiast okres poprzedniego ubezpieczenia chorobowego, jeżeli:

• przerwa między okresami ubezpieczenia chorobowego
nie przekroczyła 30 dni albo

• została spowodowana urlopem bezpłatnym lub wychowawczym.

Okres wyczekiwania nie ma zastosowania do:

• absolwentów szkół lub szkół wyższych, jeśli zostali objęci ubezpieczeniem chorobowym w ciągu 90 dni od ukończenia szkoły lub uzyskania dyplomu ukończenia studiów wyższych,

• pracowników z co najmniej 10-letnim obowiązkowym ubezpieczeniem chorobowym (wliczając w to obowiązkowe ubezpieczenie społeczne przed 1 stycznia 1999 r., które dawało prawo do świadczeń chorobowych),

• pracowników, których niezdolność do pracy powstała w wyniku wypadku w drodze do pracy lub z pracy.

Tym osobom wynagrodzenie chorobowe wypłacasz od pierwszego dnia niezdolności do pracy.

Przykład

Absolwent szkoły średniej dostał pracę po 3 tygodniach od ukończenia szkoły. Po 2 tygodniach od podjęcia pracy złamał nogę. Ma zatem prawo do wynagrodzenia za czas choroby od pierwszego dnia niezdolności do pracy.

Przykład

Studentka ukończyła studia wyższe w czerwcu 2009 r. (w czerwcu obroniła dyplom). Pracę podjęła 1 października 2009 r. Zachorowała 14 października i otrzymała zwolnienie lekarskie na 5 dni – do 18 października. Nie zyskała prawa do wynagrodzenia za czas choroby, ponieważ nie minęło 30 dni wyczekiwania, a studia ukończyła w okresie wcześniejszym niż 90 dni do dnia podjęcia pracy.

Przypadki, w których wynagrodzenie chorobowe nie przysługuje

1. Jeżeli zaświadczenie lekarskie orzekające niezdolność do pracy zostało podrobione lub sfałszowane – jeżeli masz takie podejrzenie, powinieneś zwrócić się o wyjaśnienie do lekarza, który jest podpisany na zwolnieniu.

2. W okresie urlopu macierzyńskiego, wychowawczego i bezpłatnego – w czasie tych urlopów nie powinieneś przyjmować od pracowników ewentualnych zwolnień lekarskich ani tym bardziej ich rozliczać.

3. W okresie niezdolności do pracy przypadającej po rozwiązaniu stosunku pracy, ponieważ finansujesz wynagrodzenie chorobowe pracowników wyłącznie w czasie trwania stosunku pracy.

4. W okresie tymczasowego aresztowania i odbywania kary pozbawienia wolności.

5. Jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana w wyniku umyślnego przestępstwa lub wykroczenia.

6. Gdy pracownik w czasie zwolnienia lekarskiego wykonuje inną pracę zarobkową albo wykorzystuje zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego celem, np. w czasie zwolnienia lekarskiego maluje mieszkanie albo wykonuje umowę zlecenia (aby nie stracić zasiłku, nie powinno się wykonywać żadnej pracy zarobkowej, nawet gdyby była lekka i można by ją wykonać w domu, nie powinno się też wykonywać takich czynności niezarobkowych, które byłyby niezgodne z celem zwolnienia i utrudniałyby powrót do zdrowia).

7. Jeżeli pracownik w wyniku badania kontrolnego przez lekarza orzecznika ZUS został uznany za zdolnego do pracy. W takim przypadku wynagrodzenie nie przysługuje od dnia określonego przez tego lekarza jako daty ustania niezdolności.

4. Jak liczyć limit 33 (14) dni choroby w roku?

Okres 33 (14) dni ustalasz, sumując poszczególne okresy niezdolności do pracy w roku kalendarzowym, bez względu na przerwy czy też zatrudnienie w różnych zakładach pracy.

Do okresu 33 (14) dni wlicza się wszystkie dni zwolnienia orzeczone w zaświadczeniu lekarskim o czasowej niezdolności do pracy, także te, które przypadają na dni wolne od pracy, np. tzw. wolne soboty, niedziele, święta.

Przykład

Pracownik otrzymał zwolnienie lekarskie na dni od 15 do 28 grudnia 2009 r. Pomimo że w tym czasie występują wolne soboty, niedziele i święta, pracownikowi należy się wynagrodzenie chorobowe za 14 dni zwolnienia.

Liczenie 33 (14) dni w różnych sytuacjach

Podjęcie dodatkowego zatrudnienia w ciągu roku kalendarzowego

Do okresu 33 (14) dni wlicza się okresy wypłaty wynagrodzenia chorobowego przed podjęciem dodatkowego zatrudnienia.

Przykład: 30-letni pracownik chorował w sierpniu i październiku 2009 r. w sumie 16 dni, za które otrzymał wynagrodzenie chorobowe. W listopadzie podjął dodatkowe zatrudnienie, a w grudniu 2009 r. dostał zwolnienie lekarskie na 20 dni. Każdy z pracodawców powinien więc wypłacić wynagrodzenie chorobowe za 17 dni (33 dni – 16 dni), a za pozostałe 3 dni pracownik otrzyma już zasiłek chorobowy finansowany przez ZUS.

Zmiana pracy w ciągu roku kalendarzowego

Zmiana pracy w ciągu roku kalendarzowego nie powoduje, że pracownik uzyskuje „nowe” 33 (14) dni. Cały czas korzysta z tej samej puli „dni chorobowych”. Informację na temat już wykorzystanych dni, za które przysługuje wynagrodzenie chorobowe, znajdziesz w świadectwie pracy nowego pracownika.

Choroba na przełomie roku kalendarzowego

Od nowego roku kalendarzowego pracownik nabywa prawo do „nowych” 33 (14) dni, nawet jeśli nie wykorzysta limitu z poprzedniego roku.

Przykład: Podwładny zachorował 21 grudnia 2009 r. Zwolnienie lekarskie otrzymał do 8 stycznia 2010 r. Za okres od 21 grudnia do 31 grudnia (12 dni) miał prawo do wynagrodzenia chorobowego ze „starej” puli. Natomiast od 1 do 8 stycznia 2010 r. także nabył prawo do wynagrodzenia chorobowego, ale liczonego już z nowego limitu na 2010 r.

Jeżeli natomiast na przełomie roku chory pracownik pobiera zasiłek chorobowy, od 1 stycznia nadal ten zasiłek mu przysługuje. Dopiero gdy nastąpi przerwa w okresie niezdolności do pracy pracownik – w okresie kolejnej choroby – nabywa prawo do „nowych” 33 (14) dni wynagrodzenia chorobowego.

Artykuł jest fragmentem publikacji Choroby pracowników – 39 pytań z praktyki

Wynagrodzenie chorobowe pracownika


Zwolnienia lekarskie pracowników

Czas słoty jesienno-zimowej to okres, gdy pracownicy częściej niż zwykle przebywają na zwolnieniach lekarskich. Wiąże się z tym kilka problemów: od obliczenia wynagrodzenia chorobowego aż po możliwość zwolnienia zbyt długo lub zbyt często chorujących podwładnych.

Wynagrodzenie chorobowe

Za czas niezdolności do pracy wskutek choroby trwającej łącznie do 33 dni w roku kalendarzowym pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia finansowanego przez pracodawcę. Od 34. dnia przysługuje mu natomiast zasiłek chorobowy finansowany przez ZUS, a następnie pracownik może otrzymać świadczenie rehabilitacyjne.

Pracownik 50+ krócej pochoruje na Twój koszt

Od 1 lutego 2009 r. skrócono okres wypłaty wynagrodzenia za czas choroby pracowników, którzy ukończyli 50 lat z 33 do 14 dni w roku kalendarzowym. Przepis ten dotyczy jednak tych osób, których niezdolność do pracy przypadła po roku kalendarzowym, w którym ukończyły 50 lat. Oznacza to, że w 2009 r. krótsze wynagrodzenia chorobowe możesz wypłacić tylko tym pracownikom, którzy ukończyli 50 lat do końca 2008 r. Natomiast ci, którzy ukończyli bądź ukończą 50 lat dopiero w 2009 roku – im 14-dniowe wynagrodzenie chorobowe będziesz mógł wypłacić dopiero po 1 stycznia 2010 r.

Wynagrodzenie – nie zawsze od pierwszego dnia choroby

Aby pracownik mógł uzyskać wynagrodzenie za czas choroby, musi mieć 30-dniowy okres wyczekiwania. Dotyczy to pracowników, za których składka chorobowa jest odprowadzana po raz pierwszy lub tych, u których nastąpiła przerwa w okresie ubezpieczenia chorobowego. Do okresu wyczekiwania wlicza się natomiast okres poprzedniego ubezpieczenia chorobowego, jeżeli:

  • przerwa między okresami ubezpieczenia chorobowego nie przekroczyła 30 dni lub
  • została spowodowana urlopem bezpłatnym, wychowawczym lub odbywaniem czynnej służby wojskowej przez żołnierza niezawodowego.

Okres wyczekiwania nie ma zastosowania do:

  • absolwentów szkół lub szkół wyższych, jeśli zostali objęci ubezpieczeniem chorobowym w ciągu 90 dni od ukończenia szkoły lub uzyskania dyplomu ukończenia studiów wyższych,
  • pracowników, którzy mają wcześniejszy co najmniej 10-letni okres obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego,
  • pracowników, których niezdolność do pracy powstała w wyniku wypadku w drodze do pracy lub z pracy,
  • posłów i senatorów, którzy przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od zakończenia kadencji.

Tym pracownikom wynagrodzenie chorobowe wypłacasz od pierwszego dnia niezdolności do pracy.

Limit 33 (14) dni – nowy z początkiem każdego roku

Okres 33 (14) dni ustalasz, sumując poszczególne okresy niezdolności do pracy w roku kalendarzowym, bez względu na przerwy czy też zatrudnienie w różnych zakładach pracy.

Z początkiem każdego roku kalendarzowego pracownik „dostaje” nowe 33 dni, natomiast niewykorzystane – przepadają.

Liczenie 33 dni w różnych sytuacjach

Analogiczne zasady dotyczą obliczania 14-dniowego wynagrodzenia chorobowego.

Podjęcie dodatkowego zatrudnienia w ciągu roku kalendarzowegoDo okresu 33 dni wlicza się okresy wypłaty wynagrodzenia chorobowego przed podjęciem dodatkowego zatrudnienia.Przykład: Pracownik chorował w styczniu i w marcu 2009 r. w sumie 16 dni, za które otrzymał wynagrodzenie chorobowe. We wrześniu podjął dodatkowe zatrudnienie, a w październiku dostał zwolnienie lekarskie na 20 dni. Każdy z pracodawców powinien więc wypłacić wynagrodzenie chorobowe za 17 dni (33 dni –16 dni), a za pozostałe 3 dni pracownik otrzyma już zasiłek chorobowy z ZUS.

Zmiana pracy w ciągu roku kalendarzowego

Zmiana pracy w ciągu roku kalendarzowego nie powoduje, że pracownik uzyskuje nowe 33 dni. Cały czas korzysta z tej samej puli „dni chorobowych”. Informację na temat już wykorzystanych dni, za które przysługuje wynagrodzenie chorobowe, znajdziesz w świadectwie pracy nowego pracownika.

Choroba na przełomie roku kalendarzowego

Od nowego roku kalendarzowego pracownik nabywa prawo do nowych 33 dni, nawet jeśli nie wykorzysta limitu z poprzedniego roku.

Przykład: Podwładny zachorował 20 grudnia 2008 r. Zwolnienie lekarskie otrzymał do 10 stycznia 2009 r. Za okres od 20 grudnia do 31 grudnia (12 dni) ma prawo do wynagrodzenia chorobowego ze „starej puli”. Natomiast od 1 do 10 stycznia 2009 r. także ma prawo do wynagrodzenia chorobowego, ale liczonego już z nowego limitu na 2009 r.

Jeżeli natomiast na przełomie roku chory pracownik pobiera zasiłek chorobowy – od 1 stycznia nadal ten zasiłek mu przysługuje. Dopiero gdy nastąpi przerwa w okresie niezdolności do pracy, pracownik – w okresie kolejnej choroby – nabywa prawo do nowych 33 dni wynagrodzenia chorobowego.

70, 80 lub 100%

Wysokość wynagrodzenia za czas choroby jest niezależna od stażu pracy i wynosi 80% podstawy wymiaru, także za czas pobytu pracownika w szpitalu. Za czas hospitalizacji do 70% obniża się bowiem tylko zasiłek chorobowy. Wynagrodzenie chorobowe wypłacasz w wysokości 100% podstawy wymiaru, gdy niezdolność:

  • powstała wskutek wypadku w drodze do pracy i z pracy,
  • przypada na okres ciąży,
  • dotyczy dawców komórek, tkanek i narządów.

Wynagrodzenie chorobowe nie przysługuje:

1. Jeżeli zaświadczenie lekarskie orzekające niezdolność do pracy zostało podrobione lub sfałszowane.

2. W okresie urlopu macierzyńskiego, wychowawczego i bezpłatnego.

3. W czasie niezdolności do pracy przypadającym po rozwiązaniu stosunku pracy.

4. W okresie tymczasowego aresztowania i odbywania kary pozbawienia wolności.

5. W czasie odbywania służby wojskowej.

6. Jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana w wyniku umyślnego przestępstwa lub wykroczenia.

7. Gdy pracownik w czasie zwolnienia lekarskiego wykonuje inną pracę zarobkową albo wykorzystuje zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego celem.

8. Jeżeli pracownik w wyniku badania kontrolnego przez lekarza orzecznika ZUS został uznany za zdolnego do pracy. W takim przypadku wynagrodzenie nie przysługuje od dnia określonego przez tego lekarza jako daty ustania niezdolności.

Artykuł jest fragmentem publikacji Okres jesienno-zimowy w firmie

 

Wynagrodzenie chorobowe


Pracownik, który jet niezdolny do pracy na wskutek:

  • choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną, która trwa łącznie do 33 dni w ciągu roku kalendarzowego,a gdy chodzi o pracownika, który ukończył 50 lat, która trwa łącznie do 14 dni w ciągu roku kalendarzowego – zachowuje prawo do 80 % wynagrodzenia za pracę
  • wypadku, który nastąpił na drodze do pracy lub z pracy oraz choroby, która przypadała w czasie ciąży w wyżej wskazanym okresie – zachowuje prawo do 100 % wynagrodzenia za pracę
  • poddania się badaniom lekarskim, które są niezbędne dla kandydatów na dawców komórek,tkanek i narządów i poddaniu się zabiegowi pobrania komórek,tkanek i narządów w wyżej wskazanym okresie – zachowuje prawo do 100 % wynagrodzenia za pracę

Jeżeli chodzi o wynagrodzenie, którym mowa jest wyżej, to powinno być wyliczone na podstawie zasad, które obowiązują przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego i wypłacone za każdy dzień, w którym pracownik był niezdolny do pracy,nie wyłączając dni, które były wolne od pracy.

Jeżeli chodzi o podstawę wymiaru zasiłku chorobowego, który przysługuje ubezpieczonemu , który jest pracownikiem, to stanowi je przeciętne miesięczne wynagrodzenie za pracę  wypłacone za okres 12 miesięcy kalendarzowych,które poprzedzają miesiąc, w którym u pracownika powstała niezdolność do pracy.

W przypadku podstawy wymiaru zasiłku chorobowego za jeden dzień niezdolności do pracy,to stanowi ją 1/30 część wynagrodzenia za pracę, które stanowi podstawę wymiaru zasiłku chorobowego.