Kadra kierownicza – jak zatrudniać?


Na jakiej podstawie można zatrudnić kadrę kierowniczą?

Artykuł jest fragmentem publikacji Zatrudnianie kadry kierowniczej.

Menedżer – czyli kto

Wśród pracowników stanowiących w firmie kadrę kierowniczą wyróżnia się dwie podstawowe kategorie:

  • osoby zarządzające w imieniu pracodawcy zakładem pracy oraz
  • kierowników wyodrębnionych komórek organizacyjnych firmy

Kto to jest osoba zarządzająca zakładem?

Pracownicy zarządzający w imieniu pracodawcy zakładem pracy to:

  • pracownicy kierujący jednoosobowo zakładem (niezależnie od nazwy stanowiska, np. dyrektor, prezes, kierownik),
  • zastępcy pracowników kierujących jednoosobowo zakładem,
  • pracownicy wchodzący w skład kolegialnego organu zarządzającego zakładem (np. członkowie zarządu spółek kapitałowych),
  • główni księgowi.

Uwaga! Jeśli dana osoba nie zarządza w imieniu pracodawcy zakładem pracy, a jedynie na podstawie art. 31 kp została wyznaczona do dokonywania czynności z zakresu prawa pracy w imieniu pracodawcy, to nie może być traktowana jak osoba zarządzająca (patrz: wyrok SN z 20 maja 1998 r., I PKN 131/98).

Przykład:

W spółce z o.o. zarząd przyznał uprawnienie do dokonywania za pracodawcę czynności z zakresu prawa pracy Annie Kowalskiej, zatrudnionej w dziale kadr jako specjalista ds. kadrowych.

Anna Kowalska, jako osoba działająca obok zarządu w spółce i uprawniona do dokonywania czynności z zakresu prawa pracy, nie będzie jednak osobą zarządzającą w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy.

Osobą zarządzającą nie będzie również osoba wyznaczona do dokonywania czynności z zakresu prawa pracy przez pracodawcę będącego osobą fizyczną.

Do pracowników zarządzających nie zalicza się też kierowników wydzielonych organizacyjnie lub geograficznie jednostek wewnętrznych (patrz niżej), nawet jeżeli potocznie u pracodawcy nazywane są zakładami (np. kierownik magazynu firmy na obrzeżach miasta). Jeżeli jednak wyodrębnione jednostki mają status odrębnego pracodawcy w rozumieniu art. 3 kp, to również ich przedstawiciele będą mogli być traktowani jako osoby zarządzające zakładem pracy.

Nie są natomiast pracownikami zarządzającymi menedżerowie średniego i niższego szczebla, nawet jeśli zarządzają pewną liczbą pracowników w zakresie np. projektu, działu, grupy pracowniczej.

Kto to jest kierownik wyodrębnionej komórki organizacyjnej pracodawcy?

Liczy się struktura organizacyjna…

Kodeks pracy nie definiuje pojęcia „kierownicy wyodrębnionych jednostek organizacyjnych”. Przyjmuje się jednak, że istotne znaczenie ma „wyodrębnienie” danej jednostki w strukturze organizacyjnej zakładu, czyli przyznanie jej pewnej autonomii oraz przypisanie do niej pewnych stałych zadań. Powinno to mieć pokrycie w aktach organizacyjnych danej jednostki. Natomiast nie mają istotnego znaczenia takie kwestie, jak nazwa stanowiska, liczba podległych pracowników czy rodzaj powierzonych zadań.

…oraz wykonywana praca

Pracownikiem na stanowisku kierowniczym jest osoba, której głównym zadaniem jest organizowanie i kierowanie procesem pracy podległych pracowników. Jeżeli więc pracownik wprawdzie kieruje wyodrębnioną komórką organizacyjną pracodawcy, ale oprócz kontroli i nadzorowania czynności pracowników wykonuje też pracę na równi z podwładnymi, to nie zajmuje stanowiska kierowniczego, nawet jeśli wzmianka o tym pojawi się w umowie o pracę (patrz: wyrok SN z 13 stycznia 2005 r., II PK 114/04).

Wskazówka

Wykaz stanowisk kierowniczych warto ustalić w układzie zbiorowym pracy lub regulaminie pracy albo w umowie lub statucie spółki. Przykładowo, takimi stanowiskami mogą być kierownicy biur czy działów w zakładzie (np. działu sprzedaży, produkcji itp.).

Przykład:

Określenie w umowie o pracę, że pracownik zostaje zatrudniony na stanowisku kierownika zmiany, nie daje podstawy do uznania, iż pracownik zajmuje stanowisko kierownicze w rozumieniu Kodeksu pracy. Nie kieruje on bowiem jednostką organizacyjną wyodrębnioną w strukturze organizacyjnej zakładu pracy, zgodnie z obowiązującymi aktami organizacyjnymi zakładu pracy. Umowa o pracę nie należy do takich aktów, a ponadto „zmiana robocza” nie może być wyodrębnioną jednostką organizacyjną zakładu pracy. Stanowiskiem kierowniczym nie jest też np.

  • stanowisko „kierownika utrzymania ruchu”, jeżeli wykonuje on czynności takie same jak pozostali pracownicy,
  • stanowisko „brygadzisty” – jeśli jest to osoba zarządzająca zespołem pracowników powołanym doraźnie, do wykonania określonego zadania.

Zdaniem Sądu Najwyższego

Niezależnie od regulacji wewnątrzzakładowych, dla uznania pracownika za członka kadry kierowniczej istotna jest treść faktycznych obowiązków pracownika. Wyrok SN z 8 czerwca 2004 r., III PK 22/04.

Szczególne warunki zatrudnienia kadry kierowniczej

Podstawa zatrudnienia

Dla prezesa kontrakt albo umowa o pracę…

W przypadku osób zarządzających zakładem pracy (dyrektorów, prezesów) możliwe są dwie formy zatrudnienia:

  • umowa o pracę lub
  • umowa cywilnoprawna – w tym coraz częściej stosowany kontrakt menedżerski, czyli umowa o zarządzanie przedsiębiorstwem. Osoba zatrudniona na takiej podstawie nie jest pracownikiem i nie korzysta z praw pracowniczych gwarantowanych przez Kodeks pracy.

Umowa taka musi być jednak sformułowana w sposób jednoznacznie wskazujący na jej cywilnoprawny charakter. W kontrakcie menedżerskim nie powinno być więc postanowień, które są właściwe dla umowy o pracę. W szczególności nie może się znajdować w nim zapis o podporządkowaniu menedżera w wykonywaniu swych zadań przełożonym.

Ważne! Jeśli w kontrakcie menedżerskim znajdą się zapisy typowe dla umów o pracę (np. określone godziny pracy, miejsce pracy, a szczególnie – obowiązek wykonywania poleceń przełożonych), to w razie sporu sąd pracy może zakwalifikować kontrakt jako umowę o pracę. A wówczas do takiej osoby będą miały zastosowanie przepisy Kodeksu pracy.

…a dla kierownika liniowego umowa o pracę

W przypadku kierowników wyodrębnionych jednostek zakładu pracy najczęstszą formą zatrudnienia jest umowa o pracę. Natomiast może ona zawierać elementy dodatkowe, związane ze specyfiką pracy na stanowisku kierowniczym.

Od 2016 diametralnie zmieniają się przepisy związane z umowami zlecenie oraz umowami o pracę, okresami wypowiedzenia. Wchodzi też w życie sporo zmian związanych z uprawnieniami rodzicielskimi…

Kliknij i sprawdź»

Miłego dnia😉

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s